COP – zrozum jego znaczenie i zoptymalizuj działanie pompy ciepła

COP – zrozum jego znaczenie i zoptymalizuj działanie pompy ciepła

przez Panasonic 13-11-2024 Pompy ciepła

Współczynnik wydajności pomp ciepła, znany jako COP (ang. coefficient of performance), jest kluczowym parametrem przy ocenie efektywności tych urządzeń. Wyższy COP oznacza większą efektywność urządzenia, co przekłada się na niższe koszty eksploatacji. W tym artykule omówimy, czym jest COP, jak go sprawdzać i dla jakich warunków. Zapraszamy.

Czy na pewno wiesz jak mierzyć COP?

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że czytając ten tekst zapewne znasz definicję współczynnika COP. Nic dziwnego, w końcu to jeden z najpowszechniejszych parametrów w świecie ogrzewnictwa. Dlatego głównym problemem z COP nie jest to czym on w ogóle jest, ale z którego odcinka czasowego pracy pompy ciepła uwzględniać parametry do jego obliczenia. Taką wiedzę niestety już nie każdy posiada. Skupimy się chwilę na tym temacie. 
Na początku przypomnijmy definicję współczynnika COP. To współczynnik efektywności pompy ciepła, będący ilorazem mocy grzewczej do mocy elektrycznej urządzenia.


Moc grzewcza to oczywiście moc przekładająca się na zdolność dostarczania ciepła do obiektu. W skrócie, to ciepło trafiające z pompy ciepła do wody na wyjściu z urządzenia. 
Moc elektryczna to ilość energii potrzebna do napędu sprężarki działającej w układzie pompy ciepła.
Można zatem stwierdzić, że COP wyraża stosunek mocy oddawanej przez pompę ciepła w postaci ciepła, do mocy jaką należy dostarczyć do tego urządzenia, aby mogło pracować. Dlatego właśnie COP to współczynnik efektywności. 


Okienko czasowe parametrów do wyliczania COP

Podanie wartości COP dla danego modelu pompy ciepła musi być oczywiście odniesione do warunków w jakich ten wskaźnik został wyznaczony. Przeciętny Kowalski powinien w ten sposób dostać jasny sygnał, że porównując współczynniki COP (np. przy zakupie jednostki), powinien sprawdzić czy są podane dla takich samych warunków pracy.


Jak COP powinna postrzegać bardziej doświadczona osoba np. instalator? 

Przede wszystkim wartości mocy używane do obliczania COP powinny odnosić się do ustabilizowanej pracy systemu. Dlatego wartość COP z systemu powinna być odczytywana po min. 20 minutach pracy sprężarki oraz przy ustabilizowanych warunkach pracy – musimy odszukać moment, w którym pompa ciepła nie reguluje pracą podzespołów (sprężarką, zaworami rozprężnymi) Jednocześnie wartość COP należy porównać z wartościami katalogowymi i w ten sposób sprawdzić czy pompa ciepła pracuje prawidłowo. 
Taką diagnostykę przeprowadzimy na przykładzie pompy WH-UD09JE5-1, serii J.


Z karty katalogowej odczytujemy wartości dla parametrów danej instalacji. Przykładowo temp. otoczenia (Tot) to 7 st. C, a temperatura wody wychodzącej (TWW) to 35 st. C. Zgodnie z tabelą w takich warunkach COP powinno wynosić 4,48.
Sprawdźmy teraz wskazania systemu i odczytajmy z nich wartość COP, którą następnie porównamy z wartością katalogową. 


Najpierw sprawdźmy jak zachowuje się sprężarka. Na powyższej grafice jest ona oznaczona ciemno żółtym kolorem. Sprawdzamy, gdzie jej praca się stabilizuje i dla tego punktu odczytujemy wartość energii cieplnej (na grafice to punkt A). Dla punktu A jest to 3 kW. Teraz wystarczy odczytać energię pobieraną przez pompę ciepła. Ta od pewnego pułapu pozostaje niezmienna i wynosi 0,6 kW. Dla tych parametrów COP jest równe 5. 
Dla pewności powinno się brać parametry dla kilku punktów kontrolnych, dlatego wyliczymy COP dla punktu B. W naszym przypadku jest to 3,6 kW mocy grzewczej i 0,6 kW mocy na pracę sprężarki. Wartości dzielimy i otrzymujemy COP równe 6.
Wartości COP z punktów A i B wynoszą kolejno 5 i 6 i są wyższe od wartości katalogowej równej 4,48. Tym samym można stwierdzić, że pompa ciepła pracuje prawidłowo. 

COP i efektywność pomp ciepła w praktyce

COP (współczynnik wydajności) pomp ciepła to kluczowy wskaźnik efektywności tych urządzeń. Im wyższy COP, tym pompa ciepła pracuje bardziej efektywnie, co przekłada się na niższe koszty eksploatacji. Warto pamiętać, że COP to stosunek mocy grzewczej do mocy elektrycznej potrzebnej do pracy urządzenia.
Wartość COP powinna być oceniana w odniesieniu do ustabilizowanej pracy urządzenia, co oznacza, że pomiary powinny być wykonywane po co najmniej 20 minutach działania sprężarki, przy ustabilizowanych warunkach. 
Przy porównywaniu różnych modeli pomp ciepła ważne jest, aby sprawdzić, czy wartości COP były obliczane w tych samych warunkach pracy. Dzięki temu można dokonać właściwego wyboru najbardziej efektywnego urządzenia.

Artykuł opracowano na podstawie webinaru przeprowadzonego w ramach Webinarowej Środy przez Grzegorza Kuśnierza pod tytułem “Diagnostyka pompy ciepła z wykorzystaniem Service Cloud”.



Potrzebujesz wsparcia lub chcesz znaleźć akredytowanego instalatora - skontaktuj się z nami


 

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Tak, nowoczesne pompy ciepła są projektowane do pracy w niskich temperaturach. Modele wysokiej klasy utrzymują pełną moc grzewczą nawet przy -20°C. Badania potwierdzają, że ponad połowa Polaków uważa pompy ciepła za skuteczne także zimą. W praktyce oznacza to stabilne ogrzewanie budynku oraz ciepłą wodę użytkową bez względu na pogodę.Tak, nowoczesne pompy ciepła są projektowane do pracy w niskich temperaturach. Modele wysokiej klasy utrzymują pełną moc grzewczą nawet przy -20°C. Badania potwierdzają, że ponad połowa Polaków uważa pompy ciepła za skuteczne także zimą. W praktyce oznacza to stabilne ogrzewanie budynku oraz ciepłą wodę użytkową bez względu na pogodę.

To mit. Pompy ciepła z powodzeniem montuje się zarówno w nowych domach, jak i w modernizowanych budynkach. Dzięki szerokiej ofercie urządzeń, możliwa jest współpraca z ogrzewaniem podłogowym, ale także z tradycyjnymi grzejnikami. Kluczowe jest odpowiednie dobranie mocy urządzenia do parametrów instalacji.

Najczęściej wskazywane plusy to wygoda użytkowania, ekologia oraz niższe koszty eksploatacji w porównaniu z kotłami gazowymi czy olejowymi. Pompa ciepła pracuje automatycznie, nie wymaga uzupełniania paliwa ani czyszczenia kotłowni. Dodatkowo jest technologią odnawialną, co oznacza ograniczoną emisję CO₂ i zgodność z trendami energooszczędnego budownictwa.

Najczęściej powodem są koszty początkowe – zakup i instalacja pompy ciepła to większy wydatek niż w przypadku kotła gazowego. Niektórzy obawiają się również rachunków za prąd. Jednak w praktyce koszty eksploatacji są stabilne, a dostępne dotacje i ulgi pozwalają znacząco obniżyć cenę inwestycji, skracając czas zwrotu.

Tak. Inwestorzy mogą skorzystać z programów takich jak „Czyste Powietrze” czy „Moje Ciepło”, a także z dotacji gminnych i ulgi termomodernizacyjnej. W praktyce oznacza to możliwość pokrycia nawet 60% kosztów inwestycji. Według badań aż 41% obecnych użytkowników pomp ciepła skorzystało ze wsparcia finansowego.

Połączenie pompy ciepła z instalacją fotowoltaiczną to sposób na maksymalne ograniczenie rachunków. Energia elektryczna produkowana przez panele PV może zasilać pompę, co sprawia, że system staje się niemal bez kosztowy w eksploatacji. Z tego powodu już 68% właścicieli pomp deklaruje posiadanie paneli fotowoltaicznych na dachu.

Przeciętna żywotność urządzenia to 15–20 lat, o ile jest regularnie serwisowane. Ponad 60% użytkowników korzysta ze swojej pompy od minimum 3 lat i ocenia ją bardzo pozytywnie. Producenci zalecają wykonywanie przeglądów przynajmniej raz w roku, co pozwala zachować wysoką efektywność i uniknąć niepotrzebnych usterek.

Na rynku dostępne są pompy powietrzne, gruntowe i wodne. Najpopularniejsze to modele powietrze–woda, które łatwo zainstalować przy każdym domu. Gruntowe charakteryzują się wyższą stabilnością pracy (wyższym współczynnikiem efektywności sezonowej), lecz wymagają odwiertów, co podnosi koszt inwestycji. Pompy wodne stosuje się rzadziej, gdy dostępne są odpowiednie zasoby wód podziemnych.

Nowoczesne pompy pozwalają zmniejszyć wydatki na ogrzewanie nawet o 50–70% w porównaniu z tradycyjnymi systemami. Duże znaczenie ma klasa energetyczna budynku i sposób użytkowania instalacji. Dodatkowo, korzystając z fotowoltaiki, można niemal całkowicie wyeliminować rachunki za energię, osiągając niezależność energetyczną.

Nie, to urządzenie praktycznie bezobsługowe. Wystarczy raz ustawić parametry pracy, a pompa automatycznie dostosowuje temperaturę do warunków zewnętrznych. Użytkownik może też korzystać z aplikacji mobilnej, by kontrolować system z dowolnego miejsca. Dzięki temu komfort ogrzewania idzie w parze z oszczędnością czasu.

Mity o tzw. „rachunkach grozy” za prąd wzięły się głównie z błędnych instalacji i nieprawdzidłowego doboru udządzenia. W okresie dużego zainteresowania pompami ciepła pojawiło się wiele nieprofesjonalnych firm, które źle je montowały, co przyczyniło się do hejtu i mitów o wysokich rachunkach. Media nagłaśniały pojedyncze przypadki, przez co powstało wrażenie, że pompy ciepła zawsze generują ogromne koszty.

Kategorie