Typy pomp ciepła

Typy pomp ciepła

przez Panasonic 21-04-2023 Pompy ciepła


Analizując rynek, można napotkać różne typy pomp ciepła: powietrze–woda, solanka–woda, powietrze–powietrze itd. Co tak naprawdę oznaczają te nazwy? Co możemy z nich wywnioskować? Dowiedz się jakie są rodzaje pomp ciepła.

Co może być dolnym źródłem ciepła i jak je wykorzystywać?

Niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z powietrzem, wodą czy gruntem, zasada jest prosta – pierwszy człon nazwy określa tzw. dolne źródło ciepła. Jest to środowisko, z którego pompa pobiera energię na potrzeby ogrzewania budynku lub przygotowania ciepłej wody użytkowej. Drugi człon nazwy mówi o tym, do jakiego ośrodka ciepło jest przekazywane – najczęściej są to powietrze lub woda.

Typy pomp ciepła – pompa powietrze-woda

Jednym z najpopularniejszych typów pomp ciepła na rynku są powietrzne pompy ciepła, które jako źródło ciepła wykorzystują powietrze atmosferyczne. Pompa ciepła pobiera je poprzez jednostkę zainstalowaną na zewnątrz budynku, a następnie przekazuje do instalacji wewnętrznej. Takie ulokowanie urządzenia powoduje, że to właśnie powietrzne pompy ciepła są rozwiązaniem najłatwiejszym i często najtańszym w montażu.

 

Rysunek 3: https://www.aircon.panasonic.eu/PL_pl/happening/nowy-jednofazowy-monoblok-5-kw/

Powietrze jest ponadto najbardziej dostępnym i nieograniczonym źródłem ciepła. Wentylatory wymuszają przepływ powietrza przez wymiennik, dzięki czemu możliwe jest przekazanie wystarczających ilości ciepła nawet do budynków o większych kubaturach. Warto jednak pamiętać, że temperatury powietrza atmosferycznego zmieniają się w ciągu roku, dlatego dobór urządzenia musi być poprzedzony odpowiednimi obliczeniami zapotrzebowania na moc cieplną. Dobrze dobrane urządzenie będzie mogło pracować nawet w skrajnych, zimowych warunkach.

Typy pomp ciepła – pompa grunt-woda

Drugim pod względem popularności typem pomp ciepła są pompy gruntowe. Energia cieplna pobierana jest w nich za pośrednictwem wymiennika umieszczonego pod powierzchnią ziemi. Energia zakumulowana w gruncie służy do bezpośredniego odparowania czynnika chłodniczego lub przekazywana jest do parownika pompy ciepła za pośrednictwem obiegu cieczy niezamarzającej, potocznie zwanej solanką. Rury mogą być przy tym ułożone poziomo na dużej powierzchni (tzw. kolektor poziomy) lub w głębokich odwiertach (w przypadku wymienników pionowych).

 

Rysunek 4: Pompy ciepła dla domu – działanie, instalacja/montaż, koszty | Źódło: Ekoradcy

Grunt jako źródło ciepła charakteryzuje się bardziej stabilną temperaturą w ciągu roku – im głębiej położone rury, tym będzie ona wyższa i bardziej stabilna, co przełoży się na wzrost średniorocznej efektywności. Jednak poza aspektami związanymi z samą efektywnością pracy urządzenia warto zwrócić uwagę na kwestię ekonomiczną. Koszty montażu gruntowej pompy ciepła są znacząco wyższe niż w przypadku pompy powietrznej. Konieczne jest w tym przypadku wykonanie odpowiednich przekopów lub odwiertów, co zwiększa koszty inwestycyjne. Montaż gruntowego wymiennika ciepła nie pozostaje ponadto bez wpływu na otoczenie domu – powierzchnia gruntu nad rurami nie może być zacieniona, co uniemożliwia np. pokrycie go kostką lub posadzenie drzew. Warto również pamiętać, że ciepło pochodzące z gruntu, w odróżnieniu od powietrza, jest ograniczone – istnieje pewna granica, poniżej której nie można już eksploatować dolnego źródła ciepła, ponieważ istnieje ryzyko jego przemarznięcia, a w skrajnych przypadkach uszkodzenia wymiennika.

Typy pomp ciepła – pompa woda-woda

Istnieją również typy pompy ciepła, które pobierają ciepło z wód podziemnych lub powierzchniowych (staw, rzeka) i przekazują je wodzie w instalacji grzewczej. Teoretycznie to świetne rozwiązanie, bo woda jest bardzo dobrym nośnikiem ciepła. W praktyce jednak takich systemów nie buduje się często, bo na większości działek nie ma odpowiednich zasobów wody. Jeśli jednak nawet są, to wody podziemne mogą okazać się np. silnie zanieczyszczone związkami żelaza i manganu, które utleniając się, tworzą osad zamulający szybko cały układ.

Dowiedz się więcej na temat pomp ciepła:


Więcej na ten temat dowiesz się z naszego bezpłatnego poradnika  „Pompy Ciepła. Poradnik od A do Z”. Wystarczy, że klikniesz „Pobierz” na obrazku poniżej.



 

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Tak, nowoczesne pompy ciepła są projektowane do pracy w niskich temperaturach. Modele wysokiej klasy utrzymują pełną moc grzewczą nawet przy -20°C. Badania potwierdzają, że ponad połowa Polaków uważa pompy ciepła za skuteczne także zimą. W praktyce oznacza to stabilne ogrzewanie budynku oraz ciepłą wodę użytkową bez względu na pogodę.Tak, nowoczesne pompy ciepła są projektowane do pracy w niskich temperaturach. Modele wysokiej klasy utrzymują pełną moc grzewczą nawet przy -20°C. Badania potwierdzają, że ponad połowa Polaków uważa pompy ciepła za skuteczne także zimą. W praktyce oznacza to stabilne ogrzewanie budynku oraz ciepłą wodę użytkową bez względu na pogodę.

To mit. Pompy ciepła z powodzeniem montuje się zarówno w nowych domach, jak i w modernizowanych budynkach. Dzięki szerokiej ofercie urządzeń, możliwa jest współpraca z ogrzewaniem podłogowym, ale także z tradycyjnymi grzejnikami. Kluczowe jest odpowiednie dobranie mocy urządzenia do parametrów instalacji.

Najczęściej wskazywane plusy to wygoda użytkowania, ekologia oraz niższe koszty eksploatacji w porównaniu z kotłami gazowymi czy olejowymi. Pompa ciepła pracuje automatycznie, nie wymaga uzupełniania paliwa ani czyszczenia kotłowni. Dodatkowo jest technologią odnawialną, co oznacza ograniczoną emisję CO₂ i zgodność z trendami energooszczędnego budownictwa.

Najczęściej powodem są koszty początkowe – zakup i instalacja pompy ciepła to większy wydatek niż w przypadku kotła gazowego. Niektórzy obawiają się również rachunków za prąd. Jednak w praktyce koszty eksploatacji są stabilne, a dostępne dotacje i ulgi pozwalają znacząco obniżyć cenę inwestycji, skracając czas zwrotu.

Tak. Inwestorzy mogą skorzystać z programów takich jak „Czyste Powietrze” czy „Moje Ciepło”, a także z dotacji gminnych i ulgi termomodernizacyjnej. W praktyce oznacza to możliwość pokrycia nawet 60% kosztów inwestycji. Według badań aż 41% obecnych użytkowników pomp ciepła skorzystało ze wsparcia finansowego.

Połączenie pompy ciepła z instalacją fotowoltaiczną to sposób na maksymalne ograniczenie rachunków. Energia elektryczna produkowana przez panele PV może zasilać pompę, co sprawia, że system staje się niemal bez kosztowy w eksploatacji. Z tego powodu już 68% właścicieli pomp deklaruje posiadanie paneli fotowoltaicznych na dachu.

Przeciętna żywotność urządzenia to 15–20 lat, o ile jest regularnie serwisowane. Ponad 60% użytkowników korzysta ze swojej pompy od minimum 3 lat i ocenia ją bardzo pozytywnie. Producenci zalecają wykonywanie przeglądów przynajmniej raz w roku, co pozwala zachować wysoką efektywność i uniknąć niepotrzebnych usterek.

Na rynku dostępne są pompy powietrzne, gruntowe i wodne. Najpopularniejsze to modele powietrze–woda, które łatwo zainstalować przy każdym domu. Gruntowe charakteryzują się wyższą stabilnością pracy (wyższym współczynnikiem efektywności sezonowej), lecz wymagają odwiertów, co podnosi koszt inwestycji. Pompy wodne stosuje się rzadziej, gdy dostępne są odpowiednie zasoby wód podziemnych.

Nowoczesne pompy pozwalają zmniejszyć wydatki na ogrzewanie nawet o 50–70% w porównaniu z tradycyjnymi systemami. Duże znaczenie ma klasa energetyczna budynku i sposób użytkowania instalacji. Dodatkowo, korzystając z fotowoltaiki, można niemal całkowicie wyeliminować rachunki za energię, osiągając niezależność energetyczną.

Nie, to urządzenie praktycznie bezobsługowe. Wystarczy raz ustawić parametry pracy, a pompa automatycznie dostosowuje temperaturę do warunków zewnętrznych. Użytkownik może też korzystać z aplikacji mobilnej, by kontrolować system z dowolnego miejsca. Dzięki temu komfort ogrzewania idzie w parze z oszczędnością czasu.

Mity o tzw. „rachunkach grozy” za prąd wzięły się głównie z błędnych instalacji i nieprawdzidłowego doboru udządzenia. W okresie dużego zainteresowania pompami ciepła pojawiło się wiele nieprofesjonalnych firm, które źle je montowały, co przyczyniło się do hejtu i mitów o wysokich rachunkach. Media nagłaśniały pojedyncze przypadki, przez co powstało wrażenie, że pompy ciepła zawsze generują ogromne koszty.