Modernizacja systemów HVAC w budynkach komercyjnych, a wymogi UE 2025–2030

przez Panasonic 13-01-2026 Pompy ciepła

Modernizacja systemów HVAC w budynkach komercyjnych staje się kluczowa zarówno z powodu rosnących kosztów energii, jak i nowych wymogów unijnych. Decyzje podejmowane dziś będą decydować o przyszłej opłacalności budynków, ich zgodności z prawem oraz konkurencyjności na rynku. Coraz więcej obiektów musi spełniać określone standardy efektywności, a przepisy UE – w tym dyrektywy EPBD, EED i RED – konsekwentnie kierują rynek w stronę niskoemisyjnych technologii. Polska przygotowała już Krajowy Plan Renowacji Budynków, według którego w pierwszej kolejności modernizowane mają być obiekty publiczne powyżej 250 m2.

Najważniejszym priorytetem jest poprawa efektywności najbardziej energochłonnych budynków, czyli takich, które nigdy nie przeszły termomodernizacji i korzystają z przestarzałych źródeł ciepła. W niektórych przypadkach modernizacja może być nieopłacalna i bardziej uzasadniona będzie rozbiórka oraz budowa nowych, znacznie bardziej efektywnych obiektów.

Nowe technologie, które przyspieszają i ułatwiają modernizację HVAC

Szybko zyskują na znaczeniu technologie, które pozwalają modernizować instalacje bez dużej ingerencji w konstrukcję budynku. Niskotemperaturowe pętle wodne umożliwiają montaż kompaktowych pomp ciepła pracujących na czynniku R290, często w miejscach dotychczasowych grzejników. Pozwala to prowadzić prace znacznie szybciej i taniej, a jednocześnie zapewnić zarówno ogrzewanie, jak i chłodzenie poszczególnych pomieszczeń z możliwością dostarczania różnych parametrów w tym samym czasie. Ważnym elementem takich rozwiązań jest możliwość bilansowania energii w obrębie budynku, czyli wykorzystania ciepła odebranego z jednych pomieszczeń w innych – co zmniejsza obciążenie centralnego źródła i obniża zużycie energii pierwotnej, zwłaszcza w połączeniu z instalacjami OZE.

Rosną też wymagania dotyczące monitoringu i transparentnego zarządzania energią. Nowoczesne jednostki HVAC mogą być integrowane z systemami BMS, sterowane przez Modbus lub Wi-Fi oraz programowane w trybach dziennych i tygodniowych, co ułatwia spełnienie wymogów dyrektywy EPBD w zakresie inteligentnego zarządzania energią. W obliczu zmian prawnych i rosnących kosztów energii, dobrze zaplanowana renowacja HVAC staje się jednym z najważniejszych elementów modernizacji budynków komercyjnych.

Obowiązki właścicieli i zarządców budynków w latach 2025–2030

Od 2025 roku modernizacja systemów HVAC w budynkach komercyjnych przestaje być wyłącznie kwestią optymalizacji kosztów i staje się elementem zarządzania ryzykiem regulacyjnym. Znowelizowana dyrektywa EPBD wprowadza stopniowo obowiązki, które wprost dotyczą instalacji grzewczych, chłodniczych i wentylacyjnych – niezależnie od tego, czy budynek przechodzi pełną termomodernizację.

Jednym z kluczowych wymogów jest obowiązek wyposażania większych obiektów w systemy automatyki i sterowania (BACS), umożliwiające ciągły monitoring zużycia energii, wykrywanie nieefektywnej pracy instalacji oraz dokumentowanie rzeczywistych parametrów eksploatacyjnych. W praktyce oznacza to, że system HVAC bez integracji z BMS, bez pomiaru przepływów, temperatur i zużycia energii, będzie coraz trudniejszy do utrzymania w zgodzie z przepisami.

Równolegle rośnie znaczenie wskaźnika gotowości budynku do obsługi technologii inteligentnych (SRI – Smart Readiness Indicator), który ocenia m.in. zdolność instalacji HVAC do adaptacji do zmiennych warunków użytkowania, współpracy z OZE oraz reagowania na sygnały cenowe z rynku energii. Choć SRI nie jest jeszcze obowiązkowy dla wszystkich budynków, od 2026 roku staje się realnym kryterium porównawczym przy transakcjach, finansowaniu i certyfikacji obiektów.

Dla właścicieli budynków oznacza to konieczność podejmowania decyzji wyprzedzających. Instalacje projektowane wyłącznie pod spełnienie minimalnych wymagań „na dziś” mogą w perspektywie kilku lat wymagać ponownych, kosztownych ingerencji. Z kolei systemy HVAC oparte na niskotemperaturowych źródłach ciepła, z możliwością strefowego sterowania, odzysku energii i pełnej integracji z automatyką budynkową, znacznie lepiej wpisują się w trajektorię regulacyjną UE do 2030 roku.

W tym kontekście renowacja HVAC nie powinna być traktowana jako jednorazowy projekt techniczny, lecz jako element długoterminowej strategii utrzymania wartości budynku, jego zgodności z prawem oraz zdolności do funkcjonowania w coraz bardziej regulowanym i kosztowo wrażliwym rynku energii.

Dowiedz się więcej:

Artykuł opracowano na podstawie webinaru przeprowadzonego w ramach Webinarowej Środy przez Sylwestra Stafiej pod tytułem: "Renowacja systemów HVAC w budynkach komercyjnych - projektowanie z myślą o oszczędności"